Đại lý vé máy bay Cây Trâm: Rủi ro khi “núp bóng” đầu tư [04/02/2012]

Trong khi nhiều nhà đầu tư nước ngoài (ĐTNN) công khai đẩy mạnh đầu tư tại Việt Nam, thì vẫn còn nhà đầu tư bất chấp rủi ro, chọn hình thức “núp bóng” để kinh doanh.

“Núp bóng” từ lĩnh vực hạn chế đầu tư...

Theo cam kết gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và Phụ lục Danh mục đầu tư có điều kiệp áp dụng cho nhà ĐTNN, ban hành kèm theo Nghị định 108/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 của Chính phủ, quy định các lĩnh vực đầu tư trong điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cam kết hạn chế mở cửa cho nhà ĐTNN, có một số lĩnh vực thuộc kinh doanh có điều kiện và phải mở cửa chậm như dịch vụ cung cấp thức ăn (CPC 642), đồ uống (CPC 643)… phải bị hạn chế đối với nhà ĐTNN trong vòng 8 năm kể từ ngày gia nhập. Trong khi đó, đây lại là lĩnh vực mang lại tỷ suất lợi nhuận cao, do vậy thu hút sự quan tâm của khá nhiều nhà ĐTNN có tiềm lực tài chính sẵn sàng đầu tư hoặc tham gia mua bán, sáp nhập (M&A).

Ông Takayuki Suehiro, giám đốc một chuỗi kinh doanh nhà hàng ăn uống tại Nhật Bản chia sẻ: “Xu hướng ẩm thực Nhật Bản hiện được nhiều khách hàng tại đô thị lớn ưa chuộng. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của tôi, đa số nhà hàng ăn uống theo phong cách Nhật Bản là vốn đầu tư của các nhà đầu tư Nhật Bản, nhưng do người Việt Nam đứng tên tìm kiếm thuê lại mặt bằng kinh doanh hình thành nên chuỗi nhà hàng, chứ không phải đầu tư trực tiếp”.

Chính vì vậy, sau quá trình tìm hiểu thay vì chuẩn bị thủ tục đầu tư, ông được tư vấn là trong giai đoạn đầu, nên đầu tư theo hình thức “mượn” tên người Việt Nam để thuê mặt bằng kinh doanh như là một “bước đệm” trong đầu tư. Nếu hiệu quả thì có thể chuyển sang bằng hình thức M&A hoặc chờ đến khi hết thời gian hạn chế đầu tư theo cam kết sẽ đứng tên trực tiếp kinh doanh.

… đến lĩnh vực khuyến khích đầu tư

Trong lĩnh vực sản xuất, cũng xuất hiện tình trạng nhà ĐTNN “núp bóng” tham gia một số ngành được khuyến khích đầu tư.

Ông Satomura Yusuke, đại diện Công ty Esuhai tại Việt Nam cho biết, theo xu hướng “tránh bỏ tất cả trứng vào một giỏ”, nhiều nhà ĐTNN nhỏ và vừa đã vào Việt Nam dưới hình thức mượn danh đầu tư, như Công ty RS Japan với thương hiệu Saver’s chuyên kinh doanh mặt hàng thiết bị cứu hộ thiên tai, cháy nổ, vải không cháy… Công ty đã cử đại diện sang Việt Nam tìm kiếm đối tác đầu tư vài năm nay, nhưng do lĩnh vực khá mới đòi hỏi công nghệ, kinh nghiệm cao, việc tìm kiếm đối tác gặp không ít khó khăn, chi phí cao và tốn nhiều thời gian. Cuối cùng, Công ty đã chọn giải pháp đầu tư 100% vốn thành lập Công ty RS Việt Nam cho người Việt Nam đứng tên. “Tuy nhiên, phía Việt Nam và nhà đầu tư Nhật Bản có cam kết, sau một thời gian theo thỏa thuận, phía Việt Nam sẽ chuyển nhượng toàn bộ công ty này cho nhà đầu tư Nhật Bản”, ông Masasuky Akutsu, Tổng giám đốc RS Japan chia sẻ.

Tương tự như hình thức trên, Công ty TNHH BATAVI, hoạt động trong lĩnh vực may mặc, mây tre đan… một lĩnh vực không đòi hỏi hàm lượng kỹ thuật cao cũng được phía nước ngoài đầu tư vốn cho người Việt cam thành lập và trực tiếp quản lý. Đại diện nước ngoài chỉ chi phối bởi kế hoạch sản xuất và bao tiêu toàn bộ sản phẩm của DN. Bà Quỳnh Duyên, Giám đốc Công ty cho biết, hình thức là vậy, nhưng hai bên cam kết khi phía nước ngoài nhận thấy cần đầu tư với quy mô lớn hơn hay cần trực tiếp quản lý thì bà phải chuyển giao toàn bộ DN cho họ.

Câu hỏi đặt ra là tại sao nhà ĐTNN lại chọn hình thức “núp bóng” đầu tư? Theo bà Duyên, cam kết đầu tư này chủ yếu dựa vào lòng tin vì hai bên đã hợp tác nhiều năm trong lĩnh vực này. Mặt khác, nhà ĐTNN cũng có lợi, bởi hiện tại, quy mô đầu tư nhỏ, chi phí không cao, chủ yếu thăm dò thị trường, đến thời điểm thích hợp sẽ chuyển giao cho họ trực tiếp quản lý. Mục đích của nhà ĐTNN là  hạn chế rủi ro trong đầu tư, nhưng vẫn đảm bảo mức độ lợi nhuận mong muốn.

Rủi ro có thể thấy trước

Luật sư Lương Văn Trung, Công ty Luật Bross & Partners phân tích, nhiều nhà ĐTNN rất khôn ngoan. Họ thường sử dụng một số biện pháp để kiểm soát rủi ro như giao tài sản bằng hợp đồng vay (thương mại hoặc chuyển đổi sang cổ phần) và/hoặc hợp đồng đặt cọc mua cổ phần (một dạng hợp đồng tương lai) hoặc lập giấy ủy quyền không hủy ngang trong một thời hạn dài cho nhà ĐTNN được quyền quản lý công ty...

Song dù sử dụng biện pháp nào, thì rủi ro vẫn rất lớn. Lý do là, cơ chế quản trị DN theo quy định của pháp luật, việc chi phối và quyết định toàn bộ hoặc phần lớn hoạt động của DN bởi nhà ĐTNN có thể bị bãi bỏ do chính đối tác Việt Nam. Đó là chưa kể các rủi ro khi đối tác Việt Nam bị tuyên bố mất năng lực hành vi…

Theo Báo Đầu tư

Đã đọc: 207. Phản hồi:0

Vé máy bay Cây Trâm - Ve may bay Cay Tram - Chuyên cung cấp vé máy bay Trong nước và Quốc tế

Bạn có thể gửi ý kiến bằng cách điền vào mẫu dưới đây.

Tên bạn:

E-mail của bạn:

Website:

Nội dung:

Mã an toàn